Renco: Het was de hoogste tijd om eens een keer weer een nieuwe aflevering van geloofvoergesprek
Renco: op te nemen op mijn zolderkamer.
Renco: En dus ik zit hier in een vertrouwde setting met Dick schruin tegenover mij.
Renco: Op de bureaustoel van mijn dochter. Dus die zit net 10 centimeter lager dan
Renco: dat ik zit. Dick, mooi dat je weer bent.
Dick: Ja, ik stond ook bij het verkeerde huis. Ik was gewoon helemaal ontwend.
Renco: Stond het? Serieus?
Dick: Nee, natuurlijk niet. Maar het is serieus lang geleden dat we weer hier aan
Dick: het bureau zaten. Volgens mij is dat echt een aantal maanden geleden, denk ik.
Renco: Ja, we zijn natuurlijk nu helemaal mobile on the go met onze mobiele kit.
Renco: Maar nu zijn we gewoon even weer in de statische setting...
Renco: Om die uitmuntende geluidskwaliteit natuurlijk ook te gebruiken.
Dick: Je hebt net een compliment gekregen. Nu gaan we dat ook weer helemaal uitmelken. Ook uitmelken.
Renco: Want er is ook een concrete aanleiding om weer op deze manier te podcasten.
Renco: Want ik kijk op het scherm ook nog naar twee gasten.
Renco: In de vorige aflevering ook al aangekondigd.
Renco: Twee gasten waar we eerder mee gepodcast hebben. Alleen toen waren wij gast.
Renco: En dat zijn Koos en Rafael. Dus het is misschien vooral leuk als jullie jezelf
Renco: even voorstellen. Koos, wil jij je aftrappen?
Koos: Ja, zeker. Bedankt Renco en Dick.
Koos: Fijn dat wij jullie in een soort uitzending, of moet ik zeggen,
Koos: in jullie aflevering mogen.
Koos: Mijn naam is Koos, ik ben 52 onlangs geworden en ik woon in Groningen.
Koos: En ik ben ambtenaar als beroepmanager. Ik vind het heel leuk om over het geloof te spreken.
Koos: Dus daarom, en ik doe het graag met Raphael, mijn hele goede vriend.
Koos: En dat doen we al heel lang. En op een gegeven moment hadden we zoiets van,
Koos: we kunnen ook best wel delen met wat wij zo met elkaar bespreken.
Koos: En toen zijn we op een gegeven moment begonnen met een aflevering te maken,
Koos: een podcast te maken. En dat doen we nu al meer dan een jaar.
Koos: We zijn in april twee, aankomend april twee jaar. Dus dat gaat de goede kantoor.
Renco: Ja, toen jullie in de aflevering waren, was het volgens mij net ongeveer een
Renco: jaar, meen ik mij te gingen. Dat was in april.
Koos: Ah, ja. Nou, zie. Dus dat is leuk.
Koos: En wat kan ik nog meer over mezelf vertellen? Ja, dat wil je allemaal nog niet weten.
Renco: Jij bent net een getrouwd man.
Koos: Ja, ik ben net een getrouwd man. Klopt, ik ben heel blij en gelukkig.
Koos: Ik ben ook net terug van huwelijksreis.
Koos: En ja, ik vertrouw...
Koos: Ik heb zelf vier kinderen. Mijn nieuwe vrouw heeft vijf kinderen.
Koos: Dus samen hebben we negen kinderen.
Koos: Dus we hebben een enorm groot samengesteld gezin. Dus dat is een leven vol met
Koos: vrolijkheid, zullen we zeggen.
Koos: Met heel veel dynamiek.
Renco: Nou, leuk. Leuk dat je in die dynamiek, Koos, nog tijd vond voor een opname.
Koos: Ja, dat is goed. Want vanavond rijd ik al die kant op naar haar toe.
Koos: Maar goed, ik heb toch even tijd gemaakt voor dit moment, samen met jullie.
Renco: Yes.
Koos: Yes.
Renco: Mooi. En de andere gast is tevens de man achter het feit dat wij überhaupt transcripten
Renco: hebben in onze podcast en hoofdstukken.
Renco: En dat kijk ik allemaal af bij niemand minder dan Raphael.
Raphael: Ja, dankjewel voor de introductie en graag gedaan.
Raphael: Ja, ik ben Raphael Gout, ik kom ook uit Groningen, ik ken Koos al heel lang.
Raphael: We gaan allebei naar dezelfde kerk. En ik heb zelf drie kinderen en een liefdallige vrouw.
Raphael: En ja, ik ben IT'er van beroep, ICT-beheerder bij een drukkerij in Groningen.
Raphael: waar ik eigenlijk van alles doe van telefonie tot werkplekbeheer software.
Renco: Van.
Raphael: Alles eigenlijk ook.
Renco: Security daar komen dus ook die leuke technische podcast ideeën vandaan ja.
Raphael: Ik vind het echt heel erg leuk ik heb ook een homelab waar ik dingen in experimenteer
Raphael: met software en dat soort dingen vind ik echt super leuk.
Renco: Nou, wij varen er wel bij, dus wij houden het allemaal goed in de gaten.
Renco: Mensen die onze podcast luisteren, die kunnen volgens mij tegenwoordig ook een
Renco: verwijzing in onze show notes zien. Zien daar een specifieke app waar je dan
Renco: de podcast mee kan luisteren.
Renco: En dan in de app ligt dan ook het fotootje op van degene die praat,
Renco: terwijl het transcript ook helemaal op tijd meeloopt dan. Nou, het is echt geweldig.
Raphael: Ja, klopt, ja.
Renco: Maar goed, ik zie Dick al rechtsboven in het beeld met zijn ogen draaien.
Renco: voor je het weet gaat het daar weer een half uur over ik.
Dick: Ben blij dat jullie af en toe gewoon met z'n tweeën lekker hier eindeloos over door praten.
Renco: De aanleiding is natuurlijk een andere andere dan het feit dat wij,
Renco: transcripten in onze podcast hebben wij zijn onlangs op bezoek geweest in jullie kerk,
Renco: maar dan niet in de kerk die jullie bezoeken in Groningen maar dan in de Evenknie
Renco: in Zwolle daar hebben wij een aflevering over gemaakt en die hebben we ook met jullie gedeeld en,
Renco: Nou, dat leek ons leuk om dat met jullie na te bespreken. En om daar maar met
Renco: de deur in huis te vallen, mijn eerste vraag zou zijn.
Renco: Wat vonden jullie er eigenlijk van dat wij zo dichtbij kwamen?
Renco: In de zin dat wij jullie kerk gaan bezoeken en daar ook afleveringen over gaan opnemen en zo.
Renco: Jullie hebben daar naar mij toe positief op gereageerd. Maar ook als jullie
Renco: negatief hadden gereageerd, hadden we het ook wel gedaan, denk ik.
Renco: Maar hoe was dat voor jullie?
Koos: Ja, ik vond het wel een beetje spannend, moet ik zeggen. Ik was wel benieuwd
Koos: wat je indruk zou zijn. Wat je er zo van zou vinden.
Koos: En toen ik jullie aflevering luisterde daarover. Daar was ik ook blij van.
Koos: Ten eerste over dat prachtige mooie introductie.
Koos: In het begin van jullie aflevering. Daar kunnen wij nog van hun af kijken.
Koos: Dat is echt zo'n hele mooie soort van uitleg over jullie podcast.
Koos: Daar start het mee. En toen kwam een soort van...
Koos: Jullie moesten nog naar de kerk gaan. Dus jullie waren, voordat jullie naar
Koos: de kerk gingen met elkaar aan het praten, van hé, nou ja, we gaan straks naar die kerk toe.
Koos: Dus dat vond ik heel erg leuk, van nou, wat kunnen we verwachten,
Koos: wat zou dat zijn, wat zou dat doen.
Koos: Dat vond ik leuk. En toen waren jullie echt in die kerk geweest,
Koos: zaten jullie ergens in een park of zo op een bankje.
Koos: En toen waren jullie daarna aan het praten. En ja, ik vond het mooi om te horen
Koos: hoe jullie het hadden beleefd.
Koos: En ik vind het leuk,
Koos: ik geniet ervan om vanuit andere ogen en oren te horen hoe dat jullie is vergaan daar.
Koos: Dus ik vond het zeer interessant om te luisteren.
Renco: En viel het je dan mee, dat klinkt een beetje gek om zo te zeggen misschien,
Renco: maar viel het je dan mee of tegen hoe onze beleving was op basis van wat je
Renco: hoopte of verwachtte dat we zouden meemaken in Zwolle?
Koos: Ja, ik had dus ook niet door, wat jullie
Koos: ook niet wisten, dat er een soort jeugdwerkprogramma was die zondag.
Koos: Dus door jullie aflevering hoorde ik dat er dan een jeugdwerkprogramma was en
Koos: dacht ik al zo, oh jee, ik weet het.
Raphael: Ja, want dat had ik dus ook. Want Renco, je had al van tevoren aangekondigd
Raphael: welke datum jullie zouden heen gaan.
Raphael: En toen had ik ook al gezegd van ik kan helaas niet komen omdat mijn kinderen
Raphael: hebben ook dat jeugdwerkprogramma. Dus bij ons in Groningen.
Raphael: En daar wil ik natuurlijk bij aanwezig zijn. Maar toen dacht ik wel van oeh,
Raphael: wat gaat er allemaal gebeuren?
Raphael: Want het is natuurlijk heel anders dan een reguliere avondmalsvergadering.
Raphael: En toen ook nog eens een keertje, nou, het onderwerp wat besproken werd,
Raphael: wat jullie dus ook heel erg opviel van, dat ging echt heel erg veel over de
Raphael: geschiedenis van de kerk.
Raphael: Toen dacht ik, ja, het is eigenlijk, ja, is dat...
Raphael: Ja, niet een super goede indruk natuurlijk van hoe een reguliere vergadering gaat.
Renco: Ja, ik vraag toch even aandacht voor het woord wat je hier gebruikt,
Renco: Raphael. Want je zegt avondmaals, vergadering.
Renco: Ik refereer ernaar dat wij, dat Dick en ik jullie kerkdienst bezocht hebben.
Renco: We bedoelen met dat woord hetzelfde, toch?
Raphael: Klopt, ja. Ja, oké.
Renco: Oké, maar die zorgen die jij dan misschien had, of die bedenkingen,
Renco: Raphael, die heb je naar mij toe niet geuit.
Raphael: Nee, dat klopt. Ik wou ook niet teveel beïnvloeden.
Raphael: En ik denk het al, omdat we elkaar al kennen, dan ben je denk ik al wel een
Raphael: beetje beïnvloed op hoe je naar bepaalde zaken kijkt.
Raphael: Ik dacht, ik wil je juist zo min mogelijk informatie geven, zodat je er zo eerlijk
Raphael: over kan ontvangen en over kan spreken.
Renco: En wat vond jij er dan van dat wij je kerk gingen bezoeken? Op voorhand bedoel ik dan, hè?
Raphael: Ja, superleuk.
Renco: Oké. Ja.
Renco: Want waarom ik deze vraag stel, dat heeft er ook mee te maken.
Renco: En dan moet ik ook het woord gauw eens aan het dik geven. Maar jullie hebben
Renco: zelf, vertelde je onlangs in jullie eigen podcast.
Renco: Jullie praten natuurlijk gewoon vrij uit over je geloof en over je kerk.
Renco: Ik bedoel, dat is waar jullie podcast over gaat. Maar jullie hebben een tijdje
Renco: geleden hebben wist voor gekozen om ook meer expliciet bij naam te noemen van
Renco: welke geloofsgemeenschap, welke kerkgemeenschap jullie lid zijn.
Renco: En net had ik het idee dat ik jullie kerknaam in één keer goed uitsprak.
Renco: Dat bleek toch niet helemaal te zijn. Dus koos, van welke kerk zijn jullie lid?
Koos: Wij zijn lid. Let op, luisteraars. Wij zijn lid van de kerk,
Koos: van Jezus Christus, van de heiligen de laatste dagen.
Koos: Dat is een mond vol, maar het is een christelijke kerk.
Renco: Voilà.
Renco: Dus jullie maakten onlangs de beslissing om dat op die manier gewoon ook hardop
Renco: te uiten in jullie podcast.
Renco: En dat hangt samen met mijn vraag. Wat vond je er op voorhand van dat wij jullie kerk gingen bezoeken?
Renco: Want wat zit daarachter dat jullie dat niet vanaf aflevering 1 hebben gedaan?
Koos: Ja, nou, ik wil niet te veel geassocieerd worden dan misschien met de kerk,
Koos: omdat ik mijn eigen mening ook over bepaalde dingen heb.
Koos: Enerzijds, anderzijds heb ik ook eigenlijk,
Koos: ja, hoe zou ik het zeggen? Als ik zeg, dat het niet vanuit de luisteraars wordt
Koos: gedacht dat het een podcast is van de kerk.
Koos: Het is geen podcast van de kerk, nee, het is gewoon een podcast van Raffel en
Koos: mij. En wij praten gewoon over het geloof.
Koos: Vandaar dat ik altijd zoiets had van, we gaan niks zeggen over van welke kerk wij lid zijn.
Koos: Want wat mij betreft doet dat er niet toe.
Koos: Maar uiteindelijk, nou ja, anderhalf
Koos: jaar plus, hebben we op een gegeven moment toch maar voor gekozen.
Koos: We kunnen het toch wel vertellen.
Raphael: Ja, dat klopt. Want we hebben het nu dan ook als disclaimer,
Raphael: dat wij dus niet spreken namens de kerk.
Raphael: En dat sommige, misschien wel, leerstellingen die wij dan bespreken,
Raphael: dat het ook niet per se de leerstelling hoeft te zijn die bij ons in de kerk wordt verkondigd.
Renco: Ja. Maar Dick, waarom doen wij dat niet?
Dick: Hoe bedoel je?
Renco: Waarom hebben wij niet een vergelijkbare disclaimer in de zin?
Renco: Ik dacht ineens, ja, ik heb daar nooit over nagedacht eigenlijk,
Renco: in alle eerlijkheid. Jij?
Dick: Nee. Weet ik niet, maar misschien omdat we dat ook altijd heel klein hebben gehouden.
Dick: Ik bedoel, ik werk in kerk, maar ik heb onze podcast ook daar nooit gepromoot of zo.
Renco: Terwijl in de kerk in Zwolle die wij bezochten, hing gewoon een flyer op het
Renco: prikbord van jullie podcast.
Koos: Zeker. Ja, als mensen niet luisteren, mogen ze ook die kerk niet meer...
Renco: Precies. Het gaat ook wel lidmaatschappen.
Koos: Ja, precies.
Renco: Oké, en...
Renco: Maar goed, daar kan ik me iets bij voorstellen. Dat je zegt,
Renco: we hebben gewoon een hobbyproject, om het maar even wat oninbiedig te zeggen.
Renco: Waarbij gewoon ons persoonlijke geloofsleven centraal staat.
Renco: En niet de behoefte om als een soort formele spreekbuis te fungeren voor onze kerk.
Renco: En ook niet de hele tijd op eieren te willen lopen misschien van,
Renco: hoe verwoord ik het nu wel goed?
Koos: Precies.
Renco: En hoe bevalt dat om nu zo out and not open te zijn?
Koos: Ja, dat is toch wel wat hoor.
Raphael: Nee, zoveel luisteraars hebben we ook niet. En we zijn dan ook sinds kort ook te zien met video.
Raphael: Op allerlei video platformen.
Raphael: Met shorts en reels en TikTok filmpjes.
Renco: Een hele reutemeteut.
Raphael: Ja, om toch wat meer bekendheid eigenlijk te krijgen.
Raphael: Meer luisteraars eigenlijk te werven. En ik denk ook dat dat ook een van de
Raphael: extra redenen is waarom wij ook uitgekomen zijn voor onze kerk.
Raphael: Dat we het naam van onze kerk noemen.
Raphael: Waar we ook wel vaak bekend staan in Nederland mee als mormonen.
Raphael: Terwijl dat eigenlijk weer een andere spoor is. Maar vaak wordt geassocieerd met onze kerk.
Raphael: En dan kan ik ook heel mooi die hashtags natuurlijk mooi gebruiken.
Renco: Hashtag mormoon?
Raphael: Ja. Dus dat als mensen daarop zoeken.
Raphael: Want jij stuurde me laatst ook nog een berichtje van trouw, volgens mij,
Raphael: waar dan onze kerk in werd genoemd.
Renco: Ja.
Raphael: Dus ze komen ook wel redelijk vaak in het nieuws, of redelijk vaak met onze kerk.
Raphael: Ook met het kerkgebouw dat in de fik was gestoken in Amerika.
Raphael: En die pick-up truck die erin gereden was. En mensen nog neer had geschoten.
Raphael: Ja, dat was op het nieuws op tv ook gewoon in Nederland.
Raphael: En dus ik denk dan weet je wat, als we dus dan een beetje kunnen meepikken met de trends.
Koos: En onze profeet was gestorven, dat is ook in elk nieuws geweest.
Raphael: Klopt, ja.
Renco: Dus zeg maar jullie...
Renco: Ik wou zeggen opperrabbijn, maar dat is natuurlijk heel raar om dat niet te veranderen.
Koos: Op zich wel, onze paus.
Renco: Een soort paus, maar dan jullie kerk?
Koos: Ja, onze paus. We hebben gewoon een soort van paus, ja.
Renco: Heeft hij ook zo'n auto dan?
Koos: Hij heeft zo'n hele grote witte auto met een hele grote ramen.
Koos: Dus een heel interessant mobiel is dat.
Raphael: Nee, dat heeft hij niet.
Koos: Oh, nee?
Renco: Maar even terug naar onze kerkbezoek. Jullie hebben ons daar een beetje verslag van horen doen.
Renco: Wat voor vragen riep dat aan jullie kant misschien op? Tijdens het luisteren.
Renco: We hebben weleens een luisteraar gehad die zei.
Renco: Dan zit ik jullie podcast te luisteren. Dan zit ik zo met mijn vuist in mijn
Renco: mond. Omdat ik eigenlijk wil reageren. Omdat je veel te ongenuanceerd bent.
Renco: Of je snijdt de bocht af. Of wat dan ook.
Renco: Heb je leuk momenten gehad dat je dacht. Daar hebben jullie niet zo goed op gelet.
Koos: Nou, wel goed op gelet. Maar het is heel mooi hoe het vanuit jullie ogen beleefd wordt.
Koos: Ten eerste vond ik het geweldig hoe jullie beschreven hoe warm jullie werden
Koos: ontvangen. Dus dat was prachtig mooi.
Koos: Maar vervolgens laat je dat je toch met een soort van kromme tenen naar dat
Koos: programma van die kinderen hebt zitten kijken.
Koos: Dat die kinderen een soort van, hoe zeg je dat, een soort van stoïcijns zogenaamd
Koos: zelfgekozen woorden oplazen die misschien helemaal niet van hun ooit hebben
Koos: kunnen zijn. Het is een beetje geforceerd.
Koos: Dus hoe je dat gewoon vertelt, hoe je dat hebt ervaren.
Koos: Ik denk van nou, ik luister daar gewoon naar.
Koos: Ik kan me voorstellen dat dat zo is.
Koos: Ik denk van nou mooi, mooi dat je dat zo vertelt. Ik denk wel van ja,
Koos: dat is niet echt super goede reclame.
Koos: Maar ja, maakt niet uit, weet je, ik ben er ook helemaal niet voor om reclame te maken voor die kerk.
Koos: Dus ik vind het gewoon leuk dat je gewoon open en eerlijk vertelt van hoe jij
Koos: het hebt gezien, gevoeld, beleefd.
Koos: En ik vond het ook heel mooi hoe je het beschreef van die jongens.
Koos: Hoe die jongens zo echt een beetje in hun rol, ja, met een bepaalde waardigheid,
Koos: het lichaam van Christus en het bloed van Christus.
Koos: aan de mensen ging geven. En dat je ook zegt, gebruik water.
Koos: Wat is dat nou voor water? Je kan ook druivensap gebruiken.
Renco: Dat was wel Dick, hè?
Koos: Toen dacht ik, ja, ik hou van druivensap. Ik wil druivensap, weet je wel.
Koos: Toen ik dat aan het lijst had, ik wil druivensap. Ik ga gewoon opperen voor
Koos: een keer om druivensap te gebruiken.
Koos: Dus wat mij betreft zat er wel goede tips eigenlijk in, wat jullie zo meemaakten.
Koos: En dan met de zondagsschool die erna kwam, dat jullie ook een heel prettig gevoel
Koos: daarbij hadden en dat er op een hele fijne, ja, een soort van open manier en
Koos: sfeer met elkaar werd gesproken over een bepaald onderwerp.
Koos: Er was me niet helemaal helder wat voor onderwerpen daar trouwens werd besproken,
Koos: maar weten jullie dat trouwens nog?
Koos: Of was er niet echt een onderwerp?
Dick: Volgens mij hadden ze een onderwerp meneer bij Weijerken in de war geschopt.
Dick: Er was één iemand die had dat voorbereid en ze waren zo lang bezig met onze
Dick: introductie of onze introductie was te lang Dat kan ook.
Dick: En toen gingen ze daar een rondje doen met zichzelf voorstellen.
Dick: En toen was eigenlijk bijna het hele uur al voorbij. Maar dat vond diegene die
Dick: het had voorbereid, vond het volgens mij helemaal niet erg.
Renco: Nee, die leek dat niet te wijzen.
Dick: Nee, en het werd ook heel persoonlijk. Dus dat was ook wel...
Dick: Want ik denk, misschien als we dus een onderwerp hadden gehad,
Dick: dan hadden we niet die persoonlijke inbreng van iedereen gehad.
Dick: Dus dat was eigenlijk wel een bijkomend voordeel, volgens mij.
Renco: Zou je zeggen dan, Raphael, dat dit voor jullie ook typerend is?
Renco: Voor jullie kerk? Ik bedoel, als wij nou naar Groningen zouden zijn gereden,
Renco: Zouden we dan een vergelijkbare ervaring hebben gehad?
Raphael: Ja, want zo ook bij ons in de unit, we hebben dus een unit, dat heet of het
Raphael: is een wijk en dat is dan vaak groter, of je hebt een gemeente.
Raphael: En Zwolle was een wijk en dan heb je, gemeenten zijn dus nog kleiner en 50 man
Raphael: is eigenlijk al klein, vergeleken met andere kerken in Nederland.
Renco: De kerk waar wij zijn geweest is toch een gemeente dan of is dat een wijk?
Raphael: Ja, dat is ook een wijk.
Koos: Ja, dat is net een wijk, een beetje klein een wijk. Gewoon een soort groter.
Raphael: Ja, wij hebben iets van 100, 120 man. Wat ongeveer zondags komt in de avondmastvergadering.
Raphael: En ja, dus bij ons zou je dus ook... Je hebt dus geografisch,
Raphael: heb je wijken en gemeentes bij elkaar. En dat noem je dan een ring samen.
Raphael: En dat is een... Waar wij bij zitten is de ring Apendoorn.
Raphael: Heb je Arnhem, Zwolle, Emmen, Leeuwarden, Groningen.
Renco: Flinke ring.
Raphael: Ja, ja. En dan heb je...
Raphael: En in die hele ring, op die zondag was het jeugdwerkprogramma.
Raphael: En volgens mij zelfs ook nog in andere ringen ook.
Raphael: Dus op zich zou je dus hetzelfde programma hebben gehad.
Raphael: Ook hetzelfde thema is besproken bij ons.
Raphael: Ook dat komt uit het boek De Leren Verbonden. En dat is dus de geschiedenis van de kerk.
Renco: Daarom ging het daar dus ook zoveel over dan.
Raphael: Precies, ja. En dat was echt het thema van het jaar. En dit hele jaar wordt
Raphael: de leerverbonden besproken.
Raphael: Volgend jaar wordt er een ander boek besproken. Bijvoorbeeld de Bijbel.
Raphael: En het jaar daarna wordt het boek van Momon besproken. Het jaar daarna wordt er weer...
Koos: Volgend jaar is het Oude Testament.
Raphael: Het is voor mij een cyclus van vier. Dat we hebben. Dus elk jaar wordt er een
Raphael: andere schriftuur erbij gepakt. En daarna heb je de les.
Raphael: En dat is dan inderdaad ook dezelfde structuur. Je zou ook gescheiden hebben
Raphael: tussen mannen en vrouwen. Gaat op die zondag in Groningen.
Renco: En is dat dan altijd zo? Dat de mannen en vrouwen apart van elkaar spreken?
Renco: Want ik begreep dat dat een beetje wisselt. Soms is het ook allemaal bij elkaar.
Raphael: Klopt, dus onderweek is het. En dan heb je... Dan is het op leeftijd.
Raphael: Dus dan is het op leeftijd gescheiden.
Raphael: Dus heb je het jeugdwerk eigenlijk altijd. Die zit altijd apart.
Raphael: Of jongerenwerk. Wordt ook wel voorbij horen komen bij jullie. En dan heb je...
Renco: Wij gebruiken beide termen door elkaar.
Raphael: Denk ik.
Renco: Dick, ja, ik moet eigenlijk naar jou kijken. Jij bent natuurlijk actief als
Renco: jongerenwerker. Jeugdwerker, wat moet ik zeggen?
Dick: Ja, ook dat wordt door elkaar gebruikt. Ik denk dat jeugdwerk,
Dick: dan denken mensen vaak meer aan 0 tot 12, volgens mij.
Raphael: Dat klopt, dat is bij ons ook zo. Dat is ook echt zo.
Raphael: En dan is het van 12 tot en met 18. Dat is dan,
Raphael: de jonge mannen, jonge vrouwen. En dan heb je vaak dan heb je nog van 18 tot en met 30.
Raphael: Dat noem je dan de jonge volwassenen en dan alles wat daarboven zit.
Renco: Dat doet mij denken. We hebben natuurlijk die viering meegemaakt.
Renco: De vergadering moet ik zeggen. Meegemaakt.
Renco: Waarbij natuurlijk de nadruk lag op dat jeugdwerk. En dat jeugdwerk had een
Renco: bepaald thema. Daar lag daar dan ook weer de nadruk op. Want wij dan inderdaad.
Renco: Het viel ons wel op. Dat daar veel tijd aan opging.
Renco: Aan besteed werd. Maar wat mij ook wel opviel. Is dat toen we dik binnenkwamen.
Renco: Toen werden we eigenlijk meteen ook heel vriendelijk even rondgeleid.
Renco: En wat mij opviel. Dat waren heel veel kleine vertrekken. die hadden allemaal
Renco: een vrijschoolse onderwijsopstelling.
Dick: Ja, er waren ook heel veel vertrekken. Dat was wel opvallend voor zo'n klein
Dick: gebouw. Dat was heel grappig, ja.
Dick: Maar het zijn allemaal, ik moet heel eerlijk zeggen, de praktische dingen,
Dick: dat vond ik eigenlijk nog wel de... Nou, dat was allemaal, ja,
Dick: het is gewoon een gebouw, weet je wel.
Renco: Ja, ik wilde ernaartoe dat ik met die opstelling en al die vertrekken,
Renco: dat ik dacht, dit ademt als een gebouw.
Renco: Qua opstelling, waarbij onderwijs een hele grote rol en een grote betekenis krijgt.
Dick: Ja, anders dan?
Renco: Anders dan bijvoorbeeld in onze kerk. Als je naar onze kerk naar binnen loopt,
Renco: ik zou de bekozen raphael meenemen naar jouw kerk, ik ga naar de Verrijzeniskerk,
Renco: dan zie je daar toch een andere, ja heeft het een andere uitstraling.
Renco: Als jij mij de ruimte laat zien waar het jeugdwerk is, dan vind je daar niet
Renco: rijen zoals je dat in een schoollokaal ook kan vinden. Toch? Of...
Dick: Ja, nee, ik snap wel waar je heen wil, maar ik weet niet of het verschil zo groot is.
Dick: Ik denk weer meer dat jullie, dat is wel op zich handig, maar dat zal vast ook
Dick: met, ik denk dan ook weer praktisch met die kringen en zo te maken hebben,
Dick: dat je veel op zondag concentreert, omdat iedereen ook van verder komt.
Dick: Dus die ga je ook niet, zo werd ons ook verteld dat die kinderen dan allemaal
Dick: nog, voordat ze naar school gingen, ook nog een soort van les hadden.
Dick: Dus die moesten echt super vroeg hun wekker zetten. Wat was dat toch? Half acht of zo?
Renco: Nee, half zeven, zeven uur of zo?
Dick: Ja, dat was echt bizar vroeg.
Koos: We noemen dat een seminarieprogramma, inderdaad. Dat is ook een soort van lesprogramma.
Koos: Maar het klopt wel wat je zegt, hoor. Het is best wel gericht op leren, onderwijzen.
Koos: We hebben nu tegenwoordig twee uur. Maar vroeger, dat is acht jaar,
Koos: negen jaar geleden, hadden we nog drie uur.
Koos: En dat was één uur met het avondmaal. Dat noemen we dan avondmaalsvergadering.
Koos: En daarna hadden we een uur, bijvoorbeeld les. En daarna nog een uur.
Koos: Dus we hadden twee uur les en daarom zijn het ook allemaal soort van leslokalen.
Koos: Waar dan echt aandacht wordt besteed aan bijbelstudie, aan allerlei thema's.
Koos: Hoe je dat in je leven kunt toepassen.
Koos: Eigenlijk is het een soort van hoe pas je het geloof toe in je leven.
Koos: Heel actief proberen in je leven het geloof toe te passen. Daar is het allemaal op gericht.
Dick: Ja, en ik denk, nu wil je toch een beetje over doorpraten. Ik wilde namelijk
Dick: zeggen, en dat heb je toch in
Dick: andere kerken ook, maar ik denk daar zit wat vrijblijvende karakter bij.
Dick: Je kunt natuurlijk in andere kerken ook al bijbelstudie doen,
Dick: maar dat is dan toch vaak aan het individu zelf, of je dat dan interessant vindt.
Dick: Terwijl jullie, en dan heb ik nog eventjes de hele kerk als één ding.
Dick: Eigenlijk denken van, ja, nu zijn we allemaal bij elkaar. Laten we dan ook onderwijs doen.
Dick: Waardoor je er eigenlijk ook, zonder dat ik meteen het woord plicht wil doen.
Dick: Maar denk ik wel wat meer gefocust op die inhoud kan gaan.
Dick: Want ik denk dat vaak de kerken waar wij in zitten, dat er nog wel eens gemopperd
Dick: wordt. Van weten mensen nog helemaal wel een beetje van de hoed aan de rand.
Dick: En dat vang je hier wel mee, toch?
Renco: Ja, ook door die vrijblijvendheid die natuurlijk in onze kerk veel meer is.
Renco: Waardoor je altijd wel een excuus hebt om op dinsdagavond Netflix te kijken.
Renco: En niet in Leviticus te duiken of zo. Ik noem maar even een zijstraat.
Dick: Ja, ik bedoel, voor jullie moet je ook wel naar een gebouw toe gaan.
Dick: Maar als je daar eenmaal bent, dan denk je, ja, dan ben je er toch.
Dick: Ja, geniet dan ook maar meteen wat onderwijs eigenlijk.
Renco: Maar ja, die geïnformeerden, die zitten allemaal na vijf kwartier te snakken
Renco: naar een kop koffie, weet je wel. Als je zegt dat het drie uur duurt,
Renco: dan blijven ze allemaal thuis.
Raphael: Ja, geweldig.
Dick: Ja, exact. Dus ik zat er te denken van, als dit je opzet was om hier naartoe
Dick: te gaan, ik ben er zo'n beetje nu over aan het kouwen, dan denk ik,
Dick: oh ja, dat is bijna nog invoerenswaardig bij al die andere kerken.
Dick: Althans, ik denk dat het heel vaak een wens is om meer onderwijs in te voeren.
Dick: Zodat je gewoon wat meer bekend bent met datgene wat je nou net in die dienst daarvoor hebt gehoord.
Dick: Toch?
Raphael: Ja, want wij hebben een, want je vroeg ook, zal je ook hetzelfde hebben in Groningen als in Zwolle.
Raphael: En ook de lessen zijn op elkaar afgestemd, wereldwijd.
Raphael: En we hebben dus ook lesboeken voor die we elk jaar toegereikt krijgen.
Raphael: En ze staan ook in de app van onze kerk.
Raphael: En dan is het ook zo dat je dus gedurende week, zeg maar, eigenlijk al de les kan voorbereiden.
Raphael: Zodat het eigenlijk als een soort boekenclub overkomt. Dus dan zit je in die
Raphael: les en dan kan je dus met elkaar spreken over wat jij dus die week hebt gelezen
Raphael: en misschien wellicht meegemaakt hebt door middel van de lessen.
Renco: Maar ik moet zeggen dat die nadruk op die les... en we hebben ook even een korte
Renco: demonstratie van iemand gehad... met die app.
Dick: Ja, met die app, die werkt ook heel goed.
Renco: Ik zag er echt, alles stond erin. Wow, ik dacht echt, ja.
Dick: Er werken meer rafelsen in die kerk. Die zeg maar hier gewoon...
Dick: Die zeggen qua voorbereving en
Dick: ook qua gebruik... zag er gewoon echt super makkelijk uit. Het was echt...
Renco: Ja, ik was wel impressed. Maar er zat wel een maar aan.
Renco: En ik denk dat dat hele centraal aangestuurde onderwijsgerichte leerstellingen benadrukkende aanpak.
Renco: Die heeft een bepaalde aantrekkingskracht. Daar hebben wij iets van geproefd die zondag.
Renco: Maar ik wil het maar niet romantiseren. Ik denk dat ik hem bij tijd en wijle
Renco: ook zeer beklemmend zou vinden.
Renco: Dat dat allemaal zo voorgedefineerd is. Waar je het over moet hebben met elkaar.
Renco: Mag ik dat zeggen? Ja, dat blijkt me ook wel jeuken eigenlijk.
Dick: Maar ik kan bijna het antwoord raden. Want ik ga nu alvast het gras wegmaaien voor Koos Raphael.
Dick: Maar die gaat natuurlijk zeggen van... Ja, maar dit is alleen maar het raamwerken.
Dick: Dat is het nog te bedoelen dat je daar nog je eigen individuele invulling...
Renco: Ik zie Koos al knikken.
Koos: Ja, toch? Klopt, klopt. Dat kan ik antwoord wel geven. En, dus Dick verwoord het hartstikke
Koos: goed, hoort hij dat voor.
Koos: Maar het is ook best wel makkelijk, hè? Als het je hoort voorgekoud.
Koos: Het hele jaar staat al vast, onderwerpen staan allemaal vast.
Koos: Dus je weet ook waar je aan toe bent. Dat is ook voor veel mensen dan ook wel weer prettig.
Koos: Die houden daarvan, van bepaalde voorspelbaarheid.
Koos: Maar anderen, daar zijn natuurlijk ook bij, die houden minder van zo'n keurslijf.
Koos: Die willen misschien veel meer zich laten inspireren door de geest,
Koos: wat hun geest hen dan ingeeft.
Koos: Maar daar is het ook best wel ruimte voor.
Raphael: Ja, ja.
Raphael: Dan begin je gewoon een podcast.
Koos: Ja, precies.
Renco: Heel erg belangrijk.
Renco: Touche.
Renco: Je zag er wel zo'n broede.
Dick: Ja, ik zag ook dat zo.
Koos: Een in koppertje. Heel goed. Maar dat was op zich wel een beetje de reden waarom
Koos: wij op een gegeven moment begonnen zijn.
Koos: Want niet alles kan zo toch besproken worden in zo'n les of in de kerk.
Koos: Er zijn van die onderwerpen.
Koos: Dat is eigenlijk vergelijkbaar.
Renco: Wij hebben dat ook, wij praten in die podcast ook vrijer met elkaar, toch?
Dick: Ja, ik weet nog heel goed dat ik instap. Volgens mij, een van de eerste dingen
Dick: hadden we het over jargon. Weet je, dat je in de kerk praat,
Dick: je allemaal een beetje hetzelfde.
Dick: Dus je weet ook precies wat je moet zeggen. Het is ook altijd een beetje braaf.
Dick: We hebben ook wel eens een hele podcast gehad over het woord mooi.
Dick: Dat iedereen alles in de kerk altijd maar mooi vindt.
Renco: Ik heb het coach dat ook een heel aantal keren horen zeggen.
Renco: Dat je onze aflevering terugluisterde. Dat zei hij wel vaak mooi.
Koos: Ja, precies.
Dick: Het is zo'n duizend dingen doekje. En wij soms in die podcast denken wel van,
Dick: ja, maar zo voel ik het helemaal niet.
Dick: Ja, dat zeg ik wel weer mooi. En dan hoor ik me dat zelf ook zeggen.
Dick: Dus ik ben niet Roomser dan de paus.
Dick: Dan hoor ik mezelf dat ook zeggen. Maar ik denk, ja, nee.
Dick: Moeten we zo'n dagboekje weer tevoorschijn worden gehaald met zo'n tekst.
Dick: En daarvoor hebben we die podcast ook al een beetje eerbiedig.
Dick: We gaan niet mensen helemaal onderuit schoffelen.
Dick: Maar toch wel eventjes, even gewoon simpelens even je hart luchten.
Koos: Ja, mooi.
Dick: De kerk is ook gemaakt door mensen en wordt ook gedaan door mensen. Dus ja, alle euvels.
Koos: Wat ik zo leuk vond ook van jullie aflevering. Ik heb al jaren,
Koos: vind ik zelf, dat bij ons de kerkdienst begint. En dan bam, gelijk het avondmaal.
Koos: Dat ik echt zoiets heb van, ah man, doe eerst een soort van opwarmer,
Koos: introductie. Een soort van mooie toespraak over Christus.
Koos: En daarna pas het avondmaal. En ik vond het geweldig om te horen dat jullie,
Koos: wat ik al jaren vind en voel, dat jullie dat zo bat gelijk zo zeiden.
Koos: Hoe vreemd, ik ben vijf minuten binnen, bam, gelijk afman. Weet je, dat ja...
Dick: En ook weinig uitleggen inderdaad. Maar dat heb ik al vaker in de kerk.
Dick: We zeggen altijd wel van welkom gasten. Maar meestal beginnen we toch gewoon.
Dick: Alsof iedereen volledig bekend is.
Dick: Met elke element van de dienst. Die dan daarna komt. Dat hebben we ook al teruggekregen.
Renco: Ik moest ook aan denken. Jij refereerde naar Koos. Dat in die aflevering.
Renco: Wij ook een klein stukje voor het kerkbezoek hebben.
Renco: Ik blijf kerkbezoek zeggen. Sorry, avondmaalvergadering is voor mij echt een
Renco: te vreemd woord. Het gebruikt nog verder nooit.
Renco: Ik zeg maar kerkdienst. Dus voor de tijd hebben we ook wat opgenomen.
Renco: En ik meen me te herinneren dat we ook 50% van die tijd die we vooraf hebben
Renco: opgenomen, hebben we besteed aan avondmaal.
Koos: Ja, klopt.
Renco: Omdat dat voor ons niet een elke zondag terugkerend iets is.
Renco: We hebben hier iets van zes keer per jaar of acht keer per jaar avondmaal, denk ik.
Renco: En is daarmee gewoon wat exclusiever, misschien ook wat beladender of zo.
Renco: doordat het gewoon minder vaak voorkomt en toen
Renco: Ja, waren we bij jullie in die kerkdienst. Als je kijkt, ik kan het raambewijs
Renco: bespreken. Toen was het ook alweer voorbij.
Renco: Ik vond het een leuk contrast met hoe wij net daarvoor nog over gesproken hadden.
Koos: Ja, prachtig. Ik vond het ook mooi hoe jullie dat voorbespraken.
Koos: De heiligheid van het avondmaal, wat het is.
Koos: Ik voelde het wel mee. Ja, dat is het wel.
Dick: Terwijl het wel weer grappig was dat je voor ons zat een gezin.
Dick: En die kinderen die hadden toch iets minder heilige gevoelens bij het avondmaal.
Dick: Dus ondertussen zaten ze allemaal spelletjes met elkaar uit te wisselen.
Dick: Dus die mobiel die ging het heen en weer en zo.
Dick: Dus toen heb ik bij mezelf nog wel even moeten gniffelen. Ik dacht,
Dick: dit is zo heilig als je het zelf maakt, denk ik.
Dick: Dus ja, er was wel stilte, maar dat is voor een bepaalde doelgroep ook wel heel erg lastig.
Raphael: Ja, klopt. Ik kan me nog een keer herinneren dat in Groningen een bischop had
Raphael: met paas een leuk idee om het avondmaal had toch nog even wat speciaal te maken,
Raphael: want het brood wordt gebroken in kleine stukjes.
Raphael: Dat is nou bite-size, zeg maar.
Raphael: En toen had hij grotere stukken. Dus dat je dus echt een stuk in je hand moest
Raphael: nemen en dat je daar vanaf moest happen, zeg maar.
Raphael: Dus dat je niet zomaar even weg kon. Dus dat stond toch even wat extra bij stil.
Raphael: En dat is echt, nou, ik denk al wel...
Raphael: 25 jaar geleden of zo. Blijf me bij.
Renco: Wat mij bijblijft is dat in onze kerk halen we de korsten eraf.
Renco: Toen ik bij jullie avondmaal vierde had ik een korstje.
Koos: Korten blijven eraan bij ons.
Renco: Ik had toch even de belangrijke dingen over de heiligheid.
Koos: Precies. Met korst.
Renco: Ik denk dat ik dit over 25 jaar ook nog weet op een of andere zorgelijke manier.
Koos: We gaan de bokken van de schapen scheiden. Dus voor degene die met korst kunnen
Koos: bij ons terecht en zonder korst kunnen bij jullie terecht.
Dick: Je kon ook gewoon zelf uitbreiden. Dat is helemaal Recno's schuld dit.
Renco: Mijn kant van de schapen lagen alleen nog maar korstjes.
Dick: Nee, maar ook bij ons is het avondmaal. Ik zat pas in een vergadering en toen
Dick: was de discussie in de kerk van...
Renco: Een vergadering, hè? Niet te verwarren met...
Dick: Ja, de avondmaal. De vergadering, niet een kerkdienst vergadering,
Dick: maar een gewone tussen aanhalingstekens vergadering.
Dick: Er ging het erover dat daar het brood,
Dick: Of eigenlijk het brood en de
Dick: wijn te dicht op elkaar zaten. Dus dan had je eigenlijk je mond nog vol.
Dick: En dan denk je, waar hebben we het eigenlijk over? Maar toch,
Dick: iemand wilde het er even benadrukken. Het is toch wel eigenlijk goed.
Dick: Of ja, Raphael, wat jij net zei. Dat je even daar stil bij staat.
Dick: En dat je niet het ene met het andere aan het wegspoelen bent.
Dick: Want dan vergeet je toch die hele betekenis, zeg maar.
Dick: En toen dacht ik, oh ja, soms raakt het banale gewoon aan het heilige, zeg maar. Ja, toch?
Renco: Ik wou wel dat het terecht punt is wat iemand inbrengt. Maar het klinkt dan
Renco: zo aards als je dan zoiets zegt. Ja, ik heb dat stuk nog niet weg. Als ik dan...
Dick: Het was de dominee. De tradicante ook nog gewoon, weet je. Ja.
Dick: Maar ik vond... Koos, jij zei misschien dat je een verkeerde indruk krijgt.
Dick: Omdat het een jeugddienst is. Maar ik denk altijd dat je dan een heel eerlijk
Dick: beeld krijgt van een kerk.
Dick: Juist omdat dan... Ja, er mag ook altijd meer fout gaan. Vind ik altijd fijn.
Dick: Je kunt ook altijd een beetje zien hoe mensen daarmee omgaan.
Dick: Als het wat rommeliger loopt.
Dick: En ja, volgens mij zei ik dat ook al. Het appelleert natuurlijk heel erg aan
Dick: mijn werk. Dus het was ook wel prettig.
Dick: Ik weet niet of die kinderen allemaal namelijk anders gezien had.
Dick: Ik zat ook niet achter tevoren op mijn stoel. En nu zag je ze gewoon allemaal voor je op het podium.
Dick: En dat is toch ook wel weer leuk om te zien. Het was een... Op de hele populatie
Dick: was het best wel groot, hè? Ik denk dat je...
Dick: Hadden we het natuurlijk ook over gehad. Dat bij jullie gezinnen wel heel belangrijk
Dick: zijn. Dat zullen onze kerken ook zeggen.
Dick: Maar bij jullie wordt het wel nog meer benadrukt denk ik. En dat was wel mooi om te zien.
Renco: Maar ook dat het idee wat wij niet kennen. Is dat je ook als gezinseenheid naar de hemel kan gaan.
Renco: Dat je eigenlijk in die verbondenheid. Zoals je die in het gezin kent.
Renco: Koos met zijn nieuwe vrouw en negen kinderen. Dat je dan in die eenheid ook in de hemel voortleeft.
Renco: Dat kennen wij. Dat concept kennen we überhaupt niet.
Dick: Maar goed, dan daarmee dus... Daardoor komt die focus op die jeugd is wel dan oprecht.
Dick: Ik zal niet... Je baar klinkt het over die andere kerk of het allemaal,
Dick: maar... Nou, dat hokje hebben we ook afgevinkt.
Dick: Maar ik ben er soms altijd in de kerk wel eens bang voor, hè.
Dick: Dat de kinderen die horen erbij.
Dick: Dat zeggen we allemaal wel. Maar in de praktijk is het toch iets van...
Dick: Nou, als we dan één element moeten schrappen, dan is het vaak het kindmoment of iets dergelijks.
Dick: Terwijl ik zou willen dat ze een veel grotere rol hebben.
Koos: Ja. Nou, goed.
Renco: Hey Raphael, toen jij onze aflevering luisterde, wat bleef er hangen?
Renco: Of welke vragen had jij nog? Had jij nog een observatie of een vraag?
Raphael: Ja, ik had het even moeten opschrijven eigenlijk, want wat sowieso wat ik heel
Raphael: erg leuk vond, toen ik jullie aflevering hoorde en ook die daarvoor, dacht ik van,
Raphael: ja, ik wil ook gewoon horen hoe jullie straks andere kerken gaan bezoeken.
Raphael: Want ik vind dat jullie het echt heel erg leuk doen.
Renco: Wij moeten nog op reis weer, Dick.
Dick: Ja, daar hadden we al een beetje in de koken, hè?
Renco: Ja, alleen met jouw agenda plannen.
Dick: Ja, dat is wel lastig.
Raphael: Nee, maar eigenlijk oprecht, ik vond het heel erg leuk hoe het voortraject ging.
Raphael: En dat jullie ook echt heel erg in verdiept hadden.
Raphael: En dat jullie ook echt wel wisten waar jullie over spraken.
Raphael: En wat jullie ook gezegd hebben. Ik dacht van, ja, ik hoef me ook helemaal nergens
Raphael: voor te schamen eigenlijk voor wat er gebeurd is. Wat jullie besproken hebben.
Raphael: En dat het ook wel dingen waren waarvan ik dacht van, ja, inderdaad,
Raphael: wij kunnen daar ook gewoon van leren.
Raphael: En wat jij ook zei, Koos, van we kunnen gewoon dat we zo negen in het aafmaal duiken.
Raphael: Daar kunnen we wat van leren. En ja...
Raphael: Ik vond het leuk, maar je had het over piano. Daar werd alleen maar piano gespeeld.
Koos: Dat is wel een orgel ook, toch?
Raphael: Nee, daar is geen orgel in het gebouw. Alleen maar een piano? Ja.
Koos: Wij hebben een orgel en een piano.
Raphael: Dat klopt, ja. Maar geen enkel van onze kerken is iets anders dan een orgel of piano.
Raphael: Soms zijn er wel muzikale intermezzo's en dan wordt er nog wel een strijkinstrument.
Koos: Klopt, geen band of zo. Nee, dat niet.
Renco: Maar dat is een principiële keuze, veronderstel ik. Dat is geen toeval.
Renco: Of is dat dan omdat die muziek niet heilig genoeg is om in een kerkgebouw dan
Renco: op die manier bespeeld te worden?
Raphael: Ja, geen idee eigenlijk. Soms wordt er wel met andere instrumenten een intermetsel
Raphael: gedaan, maar dat wordt niet zo vaak gedaan.
Raphael: Wat de kerk ook mee aan het werken is, is dat wereldwijd één lofzangboek komt. Of een liedboek.
Raphael: Die van echt dezelfde nummers ook krijgt. Nu heb je in Nederland nog andere
Raphael: lofzangen erin staan dan in het Amerikaanse.
Raphael: In het Amerikaanse staat bijvoorbeeld ook het volkslied. Nou,
Raphael: dat mag direct wel uit van mij.
Raphael: Maar dat hadden wij in ons oude lofzangboek ook trouwens. Het Nederlands volkslied.
Renco: Ja, maar als je een gezangenboek van de kerk hebt bestaat. Dat wil je helemaal zo gewoon in hoor.
Raphael: Ja, bij ons niet.
Renco: Dat wij in onze kerk zingen. Dus dat is ons niet vreemd. Die vaderlandsliefde zeg maar.
Raphael: Nee, dus ook dat wordt eigenlijk gelijk getrokken over de hele wereld.
Raphael: En dat zijn geen psalmen.
Koos: Er zitten oh wel psalmen bij hoor.
Raphael: Ja, referentie naar psalmen toch? Niet echt een psalm.
Koos: Nou,
Koos: met de goede herder? Of de, zeg je dat? De psalmen.
Renco: We hebben er even doorheen gebladerd door het boek wat we aangereikt kregen.
Renco: En er stonden wel enkele titels in waarvan ik dacht, ah ja, die ken ik.
Renco: Misschien dat de wijs net anders was, maar.
Koos: De Heer is mijn herder.
Renco: Maar ik moet eerlijk toegeven dat echt 90% van de liederen waren echt onbeholpen.
Renco: mij kloppen we de de meester zullen jullie me deden ons best om mee te zingen
Renco: wijken jouw volume ook nog in mijn oor en jij beschrijft die van mij en ik dacht wel al.
Dick: Meer gefluisterd dan.
Renco: Ga nog even naar de gene voor cijfer krijgen nou.
Raphael: Ik had ook niet ik heb alleen maar aan melina verteld en jullie gastvrouw dat
Raphael: jullie zouden komen en ze vroegen nog andere mensen inlicht ik zo nee nee nee gewoon,
Raphael: Laat het maar iedereen overkomen, zeg maar. Dus dat het allemaal organisch natuurlijk gaat.
Renco: Nou, daar hebben we de vorige keer natuurlijk over verteld. Dat ging allemaal
Renco: prima. Ik heb nog een brandende vraag voor jou, Raphael.
Renco: De opstelling. De opstelling. Wij zijn het gewend dat er iedereen zit.
Renco: En dan is er een voorganger. Die staat meestal in het begin van de diensten
Renco: nog een beetje zo... Gewoon gelijk vloers, zullen we zeggen.
Renco: En op een gegeven moment dan gaan de kinderen bijvoorbeeld naar hun eigen programma.
Renco: En dan begint het meer het onderwijsdeel. En dan zingen we misschien nog wat. Maar dan komt de preek.
Renco: En het gebed en zo. En dat vindt vaak plaats op de preekstoel. Of op het podium, toch?
Dick: Liturgisch centrum.
Renco: Liturgisch centrum. Dat vond je... Laten we het.
Dick: Ja, maar als je het podium zegt, dan zul je menig een... Met pek en veer ga je de kerk uit.
Renco: Oké.
Dick: Liturgisch centrum.
Renco: I stand corrected. het.
Raphael: Ja, kijk, want ik heb wel eens gehoord dat er een olifant op het podium kwam.
Raphael: En wat dacht je? Toneelstuk.
Koos: Ja.
Koos: Ja, gewoon. Kan allemaal, hè.
Renco: Wat dacht je? Laatst kwam er een een indiaan bij de kapper. Wordt die geknipt?
Renco: Komt die buiten? Wat denk je? Ja.
Renco: Pony weg.
Koos: Pony weg.
Renco: Nou. Dit was niet bij de vraag. Even een eetje voor jouw collectie.
Koos: Heel dank. Hij sluit er mooi op aan. Geweldig. Maar hadden we het over?
Koos: Oh ja, je had het over de opstelling.
Renco: Ja, dat was voor mij eerlijk gezegd best wel bevreemdend. Omdat we als bezoeker
Renco: sluit je gewoon aan. En ga je in een rijtje zitten.
Renco: Nou, dat was allemaal bekend. Maar dat was een soort verhoging.
Renco: Een podium kan je niet echt noemen. Het was meer een verhogentje met vooral wat spreek...
Renco: Hoe noem je dat?
Renco: Niet een spreekgestoelte of zo, maar gewoon een lessenaar, zeg maar.
Renco: Een soort bureau waar je achter kan gaan staan.
Renco: En er zaten ook mensen. Volgens mij waren het allemaal mannen.
Renco: Behalve toen dat kinderwerkendeel begon. Toen waren ook de onderwijzers van
Renco: de jeugd erbij. Dat waren dan weer voor een deel vrouwen.
Renco: Maar ik dacht wel, er zaten wat van jonge mannen. Die natuurlijk later bleken
Renco: een rol te hebben in het avondmaal.
Renco: Er zaten ook een heel aantal mannen die, ja, die hebben eigenlijk de hele diensten
Renco: niks zien doen. Dus ik dacht, zijn dat dan een soort oudsten of zo?
Renco: Zoals ouderlingen, zoals wij dat in onze kerk noemen. Die zitten ook vaker,
Renco: die mogen dan vooraan zitten.
Renco: Of die zitten in zo'n oude kerkbank waar je rug helemaal aan de knoppen gaat
Renco: als je daar een uur in moet zitten.
Renco: Nou, moet ik dat op dezelfde manier zien? Wat is de rol van die mensen die zo
Renco: naar je toe zitten op dat verhogingje los van degene die dan de dienst leiden of zo?
Raphael: Ja.
Dick: Er is wel een vraag van Renco, Bingo. Want ik vind het, ik vond het zelf niet. Nou, er zit niks.
Dick: Nee, maar ik zit ook gewoon even in jullie kerk te denken. Dus daar heb je ook
Dick: alleen maar een lessenaar. En dan kijk je erop.
Renco: Laat ze het nou gewoon altijd geven, man.
Dick: Ja, sorry.
Raphael: We hebben een bischop. Voorganger, zeg maar. Predikant.
Raphael: Die heeft twee raadgevers. En die zitten vaak met z'n drieën op het podium.
Raphael: En dan heb je ook vaak nog, als er normaal een reguliere dienst is,
Raphael: dan zitten ook nog vaak de sprekers op het podium. En dat zijn vaak twee of drie.
Raphael: En dan heb je degene die dirigeert en die de piano speelt, die zitten vaak dan ook nog op het podium.
Raphael: En dan heb je inderdaad degene die het avondmaal zegenen, die zitten dan achter de avondmaalstafel.
Raphael: De bisschop is niet altijd degene die precedeert, die precedeert dan altijd,
Raphael: maar die heeft niet per se de leiding.
Raphael: Dus het kan ook een van de raadgevers zijn die de leiding heeft.
Renco: Ja, daar heeft hij dus twee van, begrijp ik.
Raphael: Ja, klopt inderdaad. En in Groningen zitten ze ook heel vaak niet op het podium,
Raphael: dan zitten ze gewoon bij hun gezin.
Raphael: Want vaak is zo'n roeping die vrijwillig is, onbetaald.
Raphael: Dan krijg je ongeveer vijf tot zeven jaar die roeping.
Raphael: En dan zit je heel vaak zonder niet bij je gezin.
Raphael: Terwijl Dik jij ook zegt, we zijn zo gefocust op gezin.
Raphael: Dus in Groningen hebben we dus ook zoiets van, als je dus niet per se de leiding
Raphael: hebt, dan zit je bij je gezin als je dat wilt.
Raphael: Dus dat is niet dat het verplicht is dat je op het podium zit.
Raphael: Dus dat eigenlijk een beetje, ja.
Koos: Heb ik ooit geintrodiseerd hè? Dat vond ik gewoon leuk toen.
Raphael: Ja?
Koos: Ja, toen was ik ook raadgever in de Bischop. Ik zei van, nou,
Koos: ik ga gewoon bij mijn gezin zitten.
Koos: Anders is ik daar gewoon niks te doen daar vooraan op dat verhogingje.
Koos: Ik ga liever bij mijn vrouw en kinderen zitten.
Renco: Ja, toch?
Koos: En dat werd toen geaccepteerd, maar dat was toen best wel een dingetje.
Dick: En ik had pas, ik zat een keer in een wat orthodoxere hoek, zeg maar, op de Veluwe.
Dick: En daar zat bij de jeugddienst, zeg maar, zaten denk ik negen,
Dick: tien mannen. Ik denk, de hele kerkenraad zaten in zo'n zijbeuk.
Dick: Weet je, zo'n vier banken die dan zeg maar over het was staan. En...
Dick: Dat vond ik net zo raar. Weet je, er was een jeugddienst waarvan ik dacht...
Dick: Het zijn allemaal jeugd, weet je, allemaal... Net niet in de korte broek,
Dick: er was te koud voor, maar... En dan zitten daar mannen in een zwart pak.
Dick: Eigenlijk allemaal... Ik weet ook niet wat te doen. Ik denk,
Dick: ga lekker in de zaal zitten bij je gezin. Dat deed ik gewoon precies hetzelfde.
Dick: Dan denk ik, ja, ik vond dat ook heel...
Dick: Ik vond het ook een beetje drukwekkend. Maar dan op de verkeerde manier.
Renco: Ja, het schept eigenlijk een bepaalde afstand. Kijk, als je...
Renco: Zoals in jullie dienst, kijk je elkaar nog wel aan.
Renco: Maar wat jij schetst, Dick, dan zitten ze ook nog een beetje raar gepositioneerd.
Dick: Ja, ik bedoel, dit is weer niet onderbiedig, maar een beetje zoals die Muppets.
Dick: Die twee mannen daar op dat balkon die dan een beetje commentaar zitten leveren.
Dick: Je hebt toch het idee dat zij diegene zijn. En dat is hun officiële taak eigenlijk ook.
Dick: Van, oh, wij gaan wel eens even kijken hoe die dienst loopt.
Dick: Maar dan heb je het idee dat iedereen onder een soort...
Renco: Kun je nog afvragen of je daar vier rijen Dick aan kerels voor nodig hebt om die taak uit te voeren.
Dick: Ja, dus in dat opzicht vind ik zo'n podium met een paar mensen erop.
Renco: Heb jij dan nog een afrondende, want ik zie dat de tijd vliegt.
Renco: Heb jij nog een brandende vraag? Want dat van mij vond je maar een banale vraag natuurlijk weer.
Dick: Nee, nee, niet. Maar wat ik wel leuk vond was dat ik later, in die week sprak ik tussen iemand.
Dick: We waren naar de jeugddienst geweest in die wat orthodoxere tak.
Dick: Dus ik vertelde dat we bij jullie op bezoek waren geweest. Nou,
Dick: dat zei er helemaal niks. Dus dat vond ik al jammer.
Dick: Dat ik dacht, oh, hebben jullie niet de hele breedte van de kerk?
Dick: Zo noem ik dat dan. Dus dan hebben jullie niet de hele breedte van de kerk.
Dick: En toen dacht ik, maar dit hoor ik vaker.
Dick: Ik heb ook een achterneven die is heel actief in de evangelische gemeente in Zwolle.
Dick: Die weet werkelijk waar niet wat er nog meer afspeelt. Dus één kerk en dat is
Dick: de zijne. En voor de rest ziet die helemaal niemand.
Dick: En niet om onszelf een klop op de schouder te geven. Ofwel.
Dick: Maar ik vind het oprecht, en ik denk dat ik ook wel namens Renco spreek,
Dick: oprecht interessant dat hele spectrum, dat hele christelijke spectrum.
Dick: Omdat ik ten diepste geloof dat wij allemaal hetzelfde willen,
Dick: dezelfde God aanhangen.
Dick: En dat durf ik dan wel te zeggen voor het christendom.
Dick: En dat ik dat dus overhield van dat bezoek, dat ik dacht, ik wees volgens mij
Dick: naar jullie als een verre neef.
Dick: Als een soort familie van, ja, we zitten misschien qua leer niet heel dicht
Dick: bij elkaar, maar jullie zijn toch familie.
Dick: En ik zou het eigenlijk gewoon meer mensen gunnen dat je gewoon eens een keer
Dick: bij de buren gaat kijken. Of bij die verre familieleden om dan de analogie te houden.
Dick: En dan had ik die week gewoon heel erg. Dat ik het gewoon echt jammer vond dat
Dick: ik vertelde dat ik bij jullie op bezoek was geweest.
Dick: En ik dan eigenlijk nog bijna de hele Wikipedia moest quoten om dan uit te leggen
Dick: waar ik naartoe was geweest. Ik zou gewoon willen dat iedereen in ieder geval
Dick: een beetje basiskennis heeft. Of zo, daarvan.
Renco: Ja, het voelt niet...
Renco: Als iets vanzelfsprekends om te doen. Want tegelijkertijd als je een andere kerk bezoekt.
Renco: Is je eigen stoel in je eigen gemeente leeg.
Renco: Ik kan me nog goed herinneren dat ik een keer met mijn vader vaker naar gerefereerd.
Renco: Met mijn schoonvader een keer
Renco: met pinksteren naar een hersteld hervormde gemeente. Was in Staphorst.
Renco: En daar kreeg ik een preken. Die ging eigenlijk alleen maar hierover.
Renco: Je hebt een plek hier in deze gemeente.
Renco: Als je besluit wat anders te doen. Dan is jouw stoel hier leeg.
Renco: Er wordt heel duidelijk een appel gedaan op je hoort bij deze geloofsgemeenschap.
Renco: Hier wordt je verwacht. Hier heb je een taak.
Renco: En ik merk wel dat dat ook wel een beetje in mijn geloofsopvoeding zat.
Renco: De trouwe kerk bezoeken. En nu dan af en toe er eens wat op los bezoeken,
Renco: zullen we maar zeggen, op zondag.
Renco: Dat is een soort leuke hobby. Maar tegelijkertijd word ik gemist.
Renco: Het knaagt af en toe aan me. Heb jij dat ook?
Dick: Ja, maar het is toch of. Dat is of. Ik denk dat het en is.
Renco: Ja, exact. Het voelt soms als of.
Dick: Ja, maar ik heb ook wel, als ik mensen ook bijvoorbeeld interkerkelijk heb,
Dick: dan ben je initiatief aan het doen van, hé, wat is mooi zo over kerkmuren heen kijken.
Dick: En dan moet ik er altijd achteraan zeggen, ja, maar dit gaat niet ten koste
Dick: van jullie eigen jeugdwerk. Weet je wat, dus de hele tijd die bang dat je je
Dick: eigen groep in de steek laat.
Dick: Dan zeg ik, nee, nee, dat mag je, dat moet je zelfs ook gewoon doen.
Dick: Maar daarnaast kun je toch ook nog wel af en toe eens op bezoek bij iemand anders.
Koos: Ja, zeker.
Dick: Zo zou ik het dan willen formuleren. Maar ik denk niet dat het de plicht is of zo hoor.
Dick: Ik vond het gewoon, naar jullie bezoek dacht ik dat gewoon. Ik dacht,
Dick: dat was een prettige bijkvangst van ons bezoek aan jullie.
Renco: Het voelt als een natuurlijke bruggetje naar het onvermijdelijke slot van deze
Renco: aflevering. En dat is wanneer komen jullie bij ons.
Koos: Ja, graag. Nodig ons uit en we komen.
Raphael: En bij ons. Dat is bij deze al, Koos, dat ze ons hebben uitgemaakt.
Koos: Oh, dat was uitnodig. Oh, nou dan komen we.
Raphael: Ja, want ik had al...
Raphael: contact met jou gehad nadat jullie er geweest waren. En dat mensen ook al van
Raphael: onze kerk zeiden van... Koos en Raffa moeten ook gewoon naar jullie kerk toekomen nu.
Renco: Ja, er waren meerdere mensen die dat zeiden, ja.
Dick: Ja, ja, die gingen er ook vanuit dat het een soort wisselwerking was.
Raphael: Ah ja, superleuk. En ik denk dat het... Want toen zei jij, Renco,
Raphael: van... Je kan ook gewoon naar onze kerk in Groningen gaan.
Raphael: Maar ik denk dat het veel leuker is dat we gewoon een keer naar Zolle gaan.
Koos: Ja, dat vindt goed. Maar dan gaan we ons net als Renco en Dick ook voorbereiden.
Raphael: Zeker, maar zij gaan naar twee verschillende kerken.
Koos: Ja, dus we moeten ons dubbel voorbereiden.
Dick: Twee verschillende kerken.
Renco: Ik denk dat... Dick is lid van de christelijke gereformeerde kerk.
Renco: Ik ben lid van de Nederlandse gereformeerde kerk. Dat eindigt al op hetzelfde deel, dus dat helpt al.
Renco: Veel makkelijker te onthouden, ook voor jullie. Als je gewoon zegt,
Renco: gereformeerde kerk zit je goed.
Raphael: Ja, precies.
Renco: Niet zo lang. Maar ik denk dat in Zwolle er weinig licht zit...
Renco: tussen wat je in de christelijk geformeerde kerk bij Dick meemaakt.
Renco: Ja, jij zit in een wat hippere kerk eigenlijk wel dan ik.
Renco: Bij mij staat het een beetje zo, soms hebben we hippe zondagen met wat meer
Renco: outgoing muziek en een band en alles.
Renco: En soms hebben we vrij ingetogen met piano of zelfs een oud oorgeltje,
Renco: wat we dan versterkt laten horen.
Renco: Maar de verrijzeniskerk waar jij heen gaat, is by design best wel een...
Renco: Ja, hoe moet ik het nou eens zeggen? Altijd een band, zeg maar? Altijd wat meer...
Dick: Ja, nou, ik denk, daar gaan we nog even over nadenken, heren.
Dick: Maar die ene is ook, bij jou in de kerk, val je ook echt op.
Dick: Als je bij Renco binnenloopt, dat kan niet mis. Dan ben je gewoon nieuw.
Dick: En die kerk waar ik dan naartoe ga, dat is zo groot, daar zal niemand het zien.
Koos: Oké, leuk.
Dick: En dat kun je dus nadelig of voordelig vinden.
Koos: Ja, we gaan het beleven. We gaan er een hele aflevering aan wij.
Dick: Dus daar gaan we wel even gedenken wat dan de beste... We hebben jullie ook een warm bad.
Raphael: Is goed.
Koos: Leuk. Gaan we doen.
Raphael: Zeker.
Renco: Oké, nou dat klinkt als een plan. En als jullie naar Zwolle willen komen,
Renco: is dat natuurlijk helemaal leuk.
Renco: Dan plannen we iets dat we met z'n vieren op dezelfde zondag naar dezelfde kerk gaan.
Renco: En dan hebben we, zeker jullie hebben dan ongetwijfeld weer allerlei ideeën
Renco: voor podcastmateriaal. En dan doen we dit misschien ook nog eens een keer.
Raphael: Ja, helemaal leuk.
Renco: Leuk. Nou, we hebben het toch nog langer volgemaakt dan ik in ieder geval had voorgenomen.
Renco: Maar ja, dat komt ook omdat er gewoon wel veel na te bespreken valt.
Renco: En volgens mij moeten we elkaar maar gewoon een beetje in de gaten houden, toch?
Koos: Dat ook.
Renco: Podcasters en gelovige podcasters. En dan hobbymatig en ongesponsord.
Renco: En jullie gaan ons natuurlijk nu wel qua hipheid factor echt hard voorbij.
Renco: Zowel in de techniek als ook op al die videoplatformen. Wij hebben toch een
Renco: beetje gefleurtdik met dat idee vorig seizoen.
Dick: Ja, ik denk wel. Maar ik denk dat Rafa ons ook alweer bijvoorbeeld voorbij gaat
Dick: in toch een soort christelijke reclame of zo. Ik weet het niet.
Renco: Jou in ieder geval wel, want jij hebt het al die jaren nog nooit reclame gemaakt.
Dick: Nee, maar ik bedoel echt reclame als in daadwerkelijk hoop misschien geld.
Dick: Weet je, we hebben er nog nooit over nagedacht.
Renco: Gesponserd door.
Dick: Ja, gesponserd door. De christelijke boekhandel in Groningen.
Koos: Geweldig.
Renco: Wat idee geboren je. Koos, Raphael, ontzettend bedankt voor jullie tijd vanavond.
Renco: En wij vonden het weer genoegen om met jullie te podcasten.
Renco: Hopelijk doen we dat af.
Koos: Eens gehoord.
Raphael: Ja, eens gehoord.
Koos: Bedankt voor de uitnodiging en leuk. Fijn om jullie weer eens gesproken te hebben.
Renco: Nou, slaaplekker straks. En tot de volgende.
Koos: Tot de volgende.